Donald Davies
Dyfeisiwr newid pecynnau (wedi’i gofnodi)Ganed yn Nhreorci; dyfeisiodd newid pecynnau yn 1965, y dull y mae pob neges, tudalen a fideo yn croesi’r rhyngrwyd drwyddo.
Donald Davies
Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Rhondda Cynon Taf
Rhondda Cynon Taf
Tref y Rhondda sy’n enwog am ei chôr meibion, a sefydlwyd yn 1883.
Llun: Treorci yn y Rhondda Fawr · Ben Salter, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Treorci: tref ar afon Orci
Treorci
Treorchy
Tref y gân yw Treorci, yn y Rhondda Fawr uchaf. Canodd ei chôr meibion i’r Frenhines Victoria yn Windsor yn 1895, ac yn 2020 enwyd ei stryd brysur yn stryd fawr orau’r Deyrnas Unedig.FfynonellauTreorchy Male Choir ↗Wikipedia (Saesneg)Ffurfiwyd un o’r corau meibion cyntaf yng Ngwesty’r Fuwch Goch yn haf 1883; rhoddodd berfformiad trwy orchymyn brenhinol i’r Frenhines Victoria yng Nghastell Windsor yn 1895; ailffurfiwyd y côr presennol ar 16 Hydref 1946 dan John Haydn Davies, a’i harweiniodd am ugain mlynedd; mae ganddo record o wyth buddugoliaeth yn yr Eisteddfod Genedlaethol a 22 o wobrau cyntaf o 27 cais; yn 1986 hwn oedd y côr Cymreig cyntaf i ganu yn Nhŷ Opera Sydney; mae wedi canu yn y Tŷ Gwyn ac wedi gwneud mwy na hanner cant o recordiau.Treorchy ↗Wikipedia (Saesneg)Daeth Treorci’n dref ddiwydiannol wedi 1851; agorodd Glofa Abergorci fel lefel yn 1859, a suddodd David Davies o Landinam y pwll dwfn cyntaf yn y 1860au; yn Ardal Drefol y Rhondda siaradai 64.4% Gymraeg yn 1901; sefydlwyd Ysgol Gymraeg Ynyswen, yr ysgol Gymraeg gyntaf yn y Rhondda, yn 1950; daeth yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1928, ei hunig ymweliad â’r Rhondda; gallai Noddfa, capel y Bedyddwyr Cymraeg, ddal dros fil; enwyd Treorci’n Stryd Fawr y Flwyddyn y DU yn 2020; mae’r bardd Euros Bowen, yr hanesydd John Davies a’r gwyddonydd cyfrifiadurol Donald Davies ymhlith ei phobl.
| Y côr yn canu yn Windsor | 1895FfynhonnellTreorchy Male Choir ↗Wikipedia (Saesneg)Ffurfiwyd un o’r corau meibion cyntaf yng Ngwesty’r Fuwch Goch yn haf 1883; rhoddodd berfformiad trwy orchymyn brenhinol i’r Frenhines Victoria yng Nghastell Windsor yn 1895; ailffurfiwyd y côr presennol ar 16 Hydref 1946 dan John Haydn Davies, a’i harweiniodd am ugain mlynedd; mae ganddo record o wyth buddugoliaeth yn yr Eisteddfod Genedlaethol a 22 o wobrau cyntaf o 27 cais; yn 1986 hwn oedd y côr Cymreig cyntaf i ganu yn Nhŷ Opera Sydney; mae wedi canu yn y Tŷ Gwyn ac wedi gwneud mwy na hanner cant o recordiau. |
|---|---|
| Eisteddfod Genedlaethol | 1928FfynhonnellTreorchy ↗Wikipedia (Saesneg)Daeth Treorci’n dref ddiwydiannol wedi 1851; agorodd Glofa Abergorci fel lefel yn 1859, a suddodd David Davies o Landinam y pwll dwfn cyntaf yn y 1860au; yn Ardal Drefol y Rhondda siaradai 64.4% Gymraeg yn 1901; sefydlwyd Ysgol Gymraeg Ynyswen, yr ysgol Gymraeg gyntaf yn y Rhondda, yn 1950; daeth yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1928, ei hunig ymweliad â’r Rhondda; gallai Noddfa, capel y Bedyddwyr Cymraeg, ddal dros fil; enwyd Treorci’n Stryd Fawr y Flwyddyn y DU yn 2020; mae’r bardd Euros Bowen, yr hanesydd John Davies a’r gwyddonydd cyfrifiadurol Donald Davies ymhlith ei phobl. |
| Stryd Fawr y Flwyddyn y DU | 2020FfynhonnellTreorchy ↗Wikipedia (Saesneg)Daeth Treorci’n dref ddiwydiannol wedi 1851; agorodd Glofa Abergorci fel lefel yn 1859, a suddodd David Davies o Landinam y pwll dwfn cyntaf yn y 1860au; yn Ardal Drefol y Rhondda siaradai 64.4% Gymraeg yn 1901; sefydlwyd Ysgol Gymraeg Ynyswen, yr ysgol Gymraeg gyntaf yn y Rhondda, yn 1950; daeth yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1928, ei hunig ymweliad â’r Rhondda; gallai Noddfa, capel y Bedyddwyr Cymraeg, ddal dros fil; enwyd Treorci’n Stryd Fawr y Flwyddyn y DU yn 2020; mae’r bardd Euros Bowen, yr hanesydd John Davies a’r gwyddonydd cyfrifiadurol Donald Davies ymhlith ei phobl. |
Tyfodd Treorci’n dref ddiwydiannol wedi 1851. Agorodd Glofa Abergorci fel lefel yn 1859, a suddodd David Davies o Landinam y pwll dwfn cyntaf yn y 1860au.FfynhonnellTreorchy ↗Wikipedia (Saesneg)Daeth Treorci’n dref ddiwydiannol wedi 1851; agorodd Glofa Abergorci fel lefel yn 1859, a suddodd David Davies o Landinam y pwll dwfn cyntaf yn y 1860au; yn Ardal Drefol y Rhondda siaradai 64.4% Gymraeg yn 1901; sefydlwyd Ysgol Gymraeg Ynyswen, yr ysgol Gymraeg gyntaf yn y Rhondda, yn 1950; daeth yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1928, ei hunig ymweliad â’r Rhondda; gallai Noddfa, capel y Bedyddwyr Cymraeg, ddal dros fil; enwyd Treorci’n Stryd Fawr y Flwyddyn y DU yn 2020; mae’r bardd Euros Bowen, yr hanesydd John Davies a’r gwyddonydd cyfrifiadurol Donald Davies ymhlith ei phobl.
Ffurfiwyd un o gorau meibion cyntaf y dref yng Ngwesty’r Fuwch Goch yn 1883, ac yn 1895 canodd gerbron y Frenhines Victoria yng Nghastell Windsor. Mae’r côr presennol, a ffurfiwyd eto yn 1946, wedi ennill yn yr Eisteddfod Genedlaethol wyth gwaith, record, a hwn oedd y côr Cymreig cyntaf i ganu yn Nhŷ Opera Sydney, yn 1986.FfynhonnellTreorchy Male Choir ↗Wikipedia (Saesneg)Ffurfiwyd un o’r corau meibion cyntaf yng Ngwesty’r Fuwch Goch yn haf 1883; rhoddodd berfformiad trwy orchymyn brenhinol i’r Frenhines Victoria yng Nghastell Windsor yn 1895; ailffurfiwyd y côr presennol ar 16 Hydref 1946 dan John Haydn Davies, a’i harweiniodd am ugain mlynedd; mae ganddo record o wyth buddugoliaeth yn yr Eisteddfod Genedlaethol a 22 o wobrau cyntaf o 27 cais; yn 1986 hwn oedd y côr Cymreig cyntaf i ganu yn Nhŷ Opera Sydney; mae wedi canu yn y Tŷ Gwyn ac wedi gwneud mwy na hanner cant o recordiau.
Yn 1901 siaradai bron i ddau o bob tri o bobl y Rhondda Gymraeg. Daeth yr Eisteddfod Genedlaethol i Dreorci yn 1928, ei hunig ymweliad â’r Rhondda, ac yn 1950 agorodd Ysgol Gymraeg Ynyswen yn ysgol Gymraeg gyntaf y cwm.FfynhonnellTreorchy ↗Wikipedia (Saesneg)Daeth Treorci’n dref ddiwydiannol wedi 1851; agorodd Glofa Abergorci fel lefel yn 1859, a suddodd David Davies o Landinam y pwll dwfn cyntaf yn y 1860au; yn Ardal Drefol y Rhondda siaradai 64.4% Gymraeg yn 1901; sefydlwyd Ysgol Gymraeg Ynyswen, yr ysgol Gymraeg gyntaf yn y Rhondda, yn 1950; daeth yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1928, ei hunig ymweliad â’r Rhondda; gallai Noddfa, capel y Bedyddwyr Cymraeg, ddal dros fil; enwyd Treorci’n Stryd Fawr y Flwyddyn y DU yn 2020; mae’r bardd Euros Bowen, yr hanesydd John Davies a’r gwyddonydd cyfrifiadurol Donald Davies ymhlith ei phobl.
Ganed yr hanesydd John Davies, awdur Hanes Cymru, y bardd Euros Bowen a Donald Davies, un o arloeswyr y packet switching sy’n cario’r we, i gyd yn Nhreorci.FfynonellauTreorchy ↗Wikipedia (Saesneg)Daeth Treorci’n dref ddiwydiannol wedi 1851; agorodd Glofa Abergorci fel lefel yn 1859, a suddodd David Davies o Landinam y pwll dwfn cyntaf yn y 1860au; yn Ardal Drefol y Rhondda siaradai 64.4% Gymraeg yn 1901; sefydlwyd Ysgol Gymraeg Ynyswen, yr ysgol Gymraeg gyntaf yn y Rhondda, yn 1950; daeth yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1928, ei hunig ymweliad â’r Rhondda; gallai Noddfa, capel y Bedyddwyr Cymraeg, ddal dros fil; enwyd Treorci’n Stryd Fawr y Flwyddyn y DU yn 2020; mae’r bardd Euros Bowen, yr hanesydd John Davies a’r gwyddonydd cyfrifiadurol Donald Davies ymhlith ei phobl.Davies, Donald Watts (1924 – 2000), pioneer of digital computing, and of packet switching for data communication ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 7 Mehefin 1924, gyda’i efaill Marion Ivey, yn Nhreorci, Cwm Rhondda, mab John Davies, clerc mewn pwll glo a fu farw Gorffennaf 1925, a Hilda Stebbens o Portsmouth, a ddychwelodd i Portsmouth gyda’r efeilliaid; Portsmouth Boys’ Southern Secondary School; Coleg Imperial, BSc mewn ffiseg gydag anrhydedd dosbarth cyntaf, 1943; gwasanaeth cenedlaethol adeg y rhyfel gyda grŵp Rudolf Peierls yn Birmingham; BSc dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1947; yna’r Labordy Ffisegol Cenedlaethol, yn gweithio ar fodel peilot cyfrifiadur electronig ACE; Cymrodoriaeth Harkness i’r Unol Daleithiau yn 1954, a chenhadaeth i India ar ran y Cenhedloedd Unedig; yn y 1960au, gan weld yr anghydweddiad rhwng negeseuon afreolaidd defnyddwyr rhannu-amser a chylchedau sefydlog y rhwydwaith ffôn, daeth i’r casgliad y dylai’r rhwydwaith drin ei draffig fel negeseuon byr, a galwodd hyn yn ‘packet switching’; parhaodd y gwaith arloesol yn NPL am ddeng mlynedd; o tua 1975 trodd at gryptograffeg a diogelwch cyfrifiaduron; fe’i cofir yn bennaf am syniad syml a grymus packet switching, y lluniodd ef a’i gydweithwyr gynllun go gyflawn ar ei gyfer yn gynnar iawn; ymddeolodd o’r gwasanaeth sifil gwyddonol yn 1984 a bu’n ymgynghorydd peirianneg diogelwch am bymtheng mlynedd; naw darlith tair awr yn Japan yn 1969; Gwobr John Player Cymdeithas Gyfrifiadurol Prydain; Gwobr Syr John Lubbock mewn Mathemateg (1946); Gwobr Cymdeithas John von Neumann, Budapest (1985); Cymrawd Nodedig Cymdeithas Gyfrifiadurol Prydain (1975); DSc er anrhydedd Salford (1989); CBE 1983; Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol 1987; ymhlith ei lyfrau Communication Networks for Computers (1973, gyda Derek Barber), a ddaeth yn glasur; priododd Diane Burton yn 1955, dau fab a merch; bu farw 28 Mai 2000.
Ganed yn Nhreorci; dyfeisiodd newid pecynnau yn 1965, y dull y mae pob neges, tudalen a fideo yn croesi’r rhyngrwyd drwyddo.
Donald DaviesFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf