Hanes Cymru / Chwarae

Stori lle rydych chi’n dewis

Marchogaeth gyda Glyndŵr, 1400

Medi 1400. Mae Owain Glyndŵr yn galw ar Gymru i godi. Atebwch fel saethydd, bardd neu farchog, a dilyn y gwrthryfel am bymtheg mlynedd. Digwyddodd pob golygfa go iawn.

Llun: Cerflun efydd Owain Glyndŵr ar gefn ei geffyl yn y sgwâr yng Nghorwen · Michael Garlick, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Eich cronicl

    Yr hanes go iawn, 1400 i 1415

    Dyma’r digwyddiadau y mae’r stori’n eu dilyn. Mae gan bob un ei dudalen ei hun.

    1. Gwrthryfel Glyndŵr

      Cyhoeddir Owain Glyndŵr yn Dywysog Cymru ar 16 Medi, ac mae’n arwain gwrthryfel sy’n para dros ddeng mlynedd.

      Gwrthryfel Glyndŵr
    2. Cipio Conwy ar Ddydd Gwener y Groglith

      Mae cefndryd Glyndŵr, Rhys a Gwilym ap Tudur, yn cipio Castell Conwy tra bo’r gwarchodlu yn yr eglwys.

      Cipio Conwy ar Ddydd Gwener y Groglith
    3. Owain yn ysgrifennu at yr Alban ac Iwerddon

      Mae Owain Glyndŵr yn ysgrifennu at Robert III o’r Alban fel cefnder, y ddau’n disgyn o Brutus, brenin coronog cyntaf Prydain, ac at arglwyddi Iwerddon, gan ofyn am eu cymorth.

      Owain yn ysgrifennu at yr Alban ac Iwerddon
    4. Buddugoliaeth Hyddgen

      Ar lethrau Pumlumon, mae byddin fechan Owain Glyndŵr yn chwalu llu llawer mwy, ac mae Cymru gyfan yn dechrau ymgynnull o’i gwmpas.

      Buddugoliaeth Hyddgen
    5. Brwydr Bryn Glas

      Mae byddin Glyndŵr yn chwalu llu Seisnig ym Mhilalé ym Maesyfed ac yn dal ei gadlywydd, Edmund Mortimer.

      Brwydr Bryn Glas
    6. Owain yn ysgubo’r de

      Mae Glyndŵr yn ymdeithio drwy ddyffryn Tywi, gan gipio cestyll o Lanymddyfri i Gaerfyrddin.

      Owain yn ysgubo’r de
    7. Senedd Machynlleth

      Coronir Glyndŵr ac mae’n galw senedd Gymreig ynghyd. Mae’n ceisio cynghrair â Ffrainc.

      Senedd Machynlleth
    8. Cytundeb rhwng Cymru a Ffrainc

      Ym Mharis, mae llysgenhadon Owain Glyndŵr, Gruffudd Young a John Hanmer, yn selio cytundeb cynghrair â Siarl VI o Ffrainc.

      Cytundeb rhwng Cymru a Ffrainc
    9. Harlech ac Aberystwyth

      Mae Owain Glyndŵr yn cipio cestyll mawr Harlech ac Aberystwyth. Daw Harlech yn llys ac yn gartref iddo.

      Harlech ac Aberystwyth
    10. Y Cytundeb Tridarn

      Mae Glyndŵr, Mortimer ac Iarll Northumberland yn cytuno i rannu’r deyrnas: Cymru fwy i Owain, yn ymestyn at afonydd Hafren, Trent a Mersi, de Lloegr i Mortimer a’r gogledd i Percy. Mae milwyr Ffrengig yn glanio yn Aberdaugleddau i helpu.

      Y Cytundeb Tridarn
    11. Y Ffrancod yn glanio

      Mae byddin Ffrengig yn glanio yn Aberdaugleddau i ymladd dros Owain. Gyda’i gilydd maent yn ymdeithio i Loegr hyd at Gaerwrangon.

      Y Ffrancod yn glanio
    12. Llythyr Pennal

      Mae Glyndŵr yn ysgrifennu at Frenin Ffrainc yn amlinellu ei weledigaeth: eglwys Gymreig annibynnol a dwy brifysgol, un yn y gogledd ac un yn y de.

      Llythyr Pennal
    13. Ni ddaliwyd Owain byth

      Mae Owain Glyndŵr yn diflannu. Ni chafodd ei ddal ac ni chafodd ei fradychu, ac yn ôl traddodiad Cymru mae’n cysgu nes y bydd ar Gymru ei angen.

      Ni ddaliwyd Owain byth

    Darllen yr erthygl: Owain Glyndŵr → Owain Glyndŵr ← Pob gêm

    Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf