Meilyr Brydydd
Cyntaf Beirdd y Tywysogion (wedi’i gofnodi)Pencerdd Gruffudd ap Cynan a’r cyntaf o Feirdd y Tywysogion, y mae eu barddoniaeth fawr yn ymestyn am ddau gan mlynedd hyd gwymp Llywelyn.
Meilyr Brydydd
Hanes Cymru / Oes y Tywysogion
d. 1160
Brenin Powys o 1132 hyd 1160, a gadwodd ei deyrnas yn gryf rhwng Gwynedd a Lloegr a chasglu’r beirdd mawr i’w lys. Ef oedd yr olaf i reoli Powys gyfan.
Llun: Tŵr crwn Castell Dolbadarn dan fynyddoedd Bwlch Llanberis · Tilman2007, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Ystyr yr enw
Madog ap Maredudd: Madog, mab Maredudd
Madog ap Maredudd
Madog ap Maredudd oedd brenin Powys o 1132 hyd 1160, y brenin olaf i deyrnasu ar y cyfan o’r deyrnas fawr honno yng nghanolbarth Cymru, o fynyddoedd y Berwyn i ffiniau Lloegr. Cadwodd ei dir yn un rhwng grym Gwynedd a choron Lloegr, gwthiodd ei deyrnas tua’r dwyrain hyd Groesoswallt, a chadwodd lys a oedd yn gartref i farddoniaeth. Cofiodd y Cymry ei deyrnasiad fel oes aur Powys.FfynonellauMadog ap Maredudd (died 1160), king of Powys ↗Thomas Jones Pierce, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruMadog ap Maredudd, mab Maredudd ap Bleddyn ap Cynfyn, yr olaf o’i linach i deyrnasu’n frenin ar Bowys gyfan, gan gynnwys am gyfnod arglwyddiaeth Fitzalan yng Nghroesoswallt; dilynodd ei dad yn 1132, a’i brif ofal, yn enwedig yn 1149–57, oedd amddiffyn Powys rhag Owain Gwynedd; dan fygythiad castell Tomen-y-Rhodwydd ym mhen deheuol Dyffryn Clwyd, heriodd ef a Ranulf, iarll Caer, ymdaith Owain, a chollodd ei diroedd yn Iâl am gyfnod; enillodd hwy’n ôl yn 1157 pan ddaeth Harri II, gyda chefnogaeth Madog, i Ogledd Cymru; canwyd ei glodydd gan brif feirdd y dydd, a chedwir y dylanwad a fu ganddo yng nghanolbarth Cymru yn rhamantau rhyddiaith y cyfnod; claddwyd ef ym mam eglwys Powys, eglwys Sant Tysilio ym Meifod; priododd â Susanna, merch Gruffudd ap Cynan; rhannwyd ei diroedd rhwng ei feibion a’i neiaint ac ni unwyd hwy byth wedyn dan un rheolwr.Madog ap Maredudd ↗Wikipedia (Saesneg)Madog ap Maredudd (bu farw 1160), brenin Powys o 1132 hyd 1160, mab y Brenin Maredudd ap Bleddyn ac ŵyr y Brenin Bleddyn ap Cynfyn; ymladdodd ym mrwydr Lincoln yn 1141 gyda Chadwaladr a byddin fawr o Gymry, o blaid Ranulf, iarll Caer; yn 1149 rhoddodd gwmwd Cyfeiliog i’w neiaint Owain Cyfeiliog a Meurig, a’r un flwyddyn ailgododd gastell Croesoswallt; mae’n debyg iddo ennill Croesoswallt a Whittington yn 1146; bu farw tua 9 Chwefror 1160 a chladdwyd ef yn eglwys Sant Tysilio ym Meifod, mam eglwys Powys; dywed marwnad Cynddelw na feiddiai neb, tra bu Madog fyw, anrheithio ei derfynau teg; roedd ei blant yn cynnwys Llywelyn, Gruffudd Maelor, Owain Fychan ac Owain Brogyntyn, Gwenllian, a briododd â’r Arglwydd Rhys, Marared, mam Llywelyn Fawr, ac Efa; mae Breuddwyd Rhonabwy wedi ei lleoli yn ei deyrnasiad, a Rhonabwy yn un o’i wŷr; mae ei ran yn Lincoln yn rhan o blot nofel Brother Cadfael Ellis Peters, Dead Man’s Ransom.
| Teyrnasodd | 1132 hyd 1160 |
|---|---|
| Ei dad | Maredudd ap Bleddyn, brenin Powys |
| Ei wraig | Susanna, merch Gruffudd ap Cynan |
| Ei lys | Mathrafal |
| Claddwyd | Eglwys Sant Tysilio, Meifod |
Roedd Madog yn fab i’r Brenin Maredudd ap Bleddyn ac yn ŵyr i’r Brenin Bleddyn ap Cynfyn, a dilynodd ei dad ar yr orsedd yn 1132. Priododd â Susanna, merch Gruffudd ap Cynan o Wynedd a chwaer Owain Gwynedd. Yn 1141 arweiniodd fyddin fawr o Gymry i Loegr ac ymladd ym mrwydr Lincoln, wrth ochr Cadwaladr o Wynedd a Ranulf, iarll Caer. Yn 1149 rhoddodd gwmwd Cyfeiliog i’w neiaint, Owain Cyfeiliog a Meurig.FfynonellauMadog ap Maredudd ↗Wikipedia (Saesneg)Madog ap Maredudd (bu farw 1160), brenin Powys o 1132 hyd 1160, mab y Brenin Maredudd ap Bleddyn ac ŵyr y Brenin Bleddyn ap Cynfyn; ymladdodd ym mrwydr Lincoln yn 1141 gyda Chadwaladr a byddin fawr o Gymry, o blaid Ranulf, iarll Caer; yn 1149 rhoddodd gwmwd Cyfeiliog i’w neiaint Owain Cyfeiliog a Meurig, a’r un flwyddyn ailgododd gastell Croesoswallt; mae’n debyg iddo ennill Croesoswallt a Whittington yn 1146; bu farw tua 9 Chwefror 1160 a chladdwyd ef yn eglwys Sant Tysilio ym Meifod, mam eglwys Powys; dywed marwnad Cynddelw na feiddiai neb, tra bu Madog fyw, anrheithio ei derfynau teg; roedd ei blant yn cynnwys Llywelyn, Gruffudd Maelor, Owain Fychan ac Owain Brogyntyn, Gwenllian, a briododd â’r Arglwydd Rhys, Marared, mam Llywelyn Fawr, ac Efa; mae Breuddwyd Rhonabwy wedi ei lleoli yn ei deyrnasiad, a Rhonabwy yn un o’i wŷr; mae ei ran yn Lincoln yn rhan o blot nofel Brother Cadfael Ellis Peters, Dead Man’s Ransom.Madog ap Maredudd (died 1160), king of Powys ↗Thomas Jones Pierce, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruMadog ap Maredudd, mab Maredudd ap Bleddyn ap Cynfyn, yr olaf o’i linach i deyrnasu’n frenin ar Bowys gyfan, gan gynnwys am gyfnod arglwyddiaeth Fitzalan yng Nghroesoswallt; dilynodd ei dad yn 1132, a’i brif ofal, yn enwedig yn 1149–57, oedd amddiffyn Powys rhag Owain Gwynedd; dan fygythiad castell Tomen-y-Rhodwydd ym mhen deheuol Dyffryn Clwyd, heriodd ef a Ranulf, iarll Caer, ymdaith Owain, a chollodd ei diroedd yn Iâl am gyfnod; enillodd hwy’n ôl yn 1157 pan ddaeth Harri II, gyda chefnogaeth Madog, i Ogledd Cymru; canwyd ei glodydd gan brif feirdd y dydd, a chedwir y dylanwad a fu ganddo yng nghanolbarth Cymru yn rhamantau rhyddiaith y cyfnod; claddwyd ef ym mam eglwys Powys, eglwys Sant Tysilio ym Meifod; priododd â Susanna, merch Gruffudd ap Cynan; rhannwyd ei diroedd rhwng ei feibion a’i neiaint ac ni unwyd hwy byth wedyn dan un rheolwr.
Gwthiodd Madog ffiniau Powys tua’r dwyrain. Erbyn tua 1146 roedd wedi ennill cestyll Croesoswallt a Whittington, ac yn 1149 ailgododd gastell Croesoswallt yn eiddo iddo’i hun. Am gyfnod roedd arglwyddiaeth gyfan Croesoswallt yn rhan o’i deyrnas.FfynonellauMadog ap Maredudd ↗Wikipedia (Saesneg)Madog ap Maredudd (bu farw 1160), brenin Powys o 1132 hyd 1160, mab y Brenin Maredudd ap Bleddyn ac ŵyr y Brenin Bleddyn ap Cynfyn; ymladdodd ym mrwydr Lincoln yn 1141 gyda Chadwaladr a byddin fawr o Gymry, o blaid Ranulf, iarll Caer; yn 1149 rhoddodd gwmwd Cyfeiliog i’w neiaint Owain Cyfeiliog a Meurig, a’r un flwyddyn ailgododd gastell Croesoswallt; mae’n debyg iddo ennill Croesoswallt a Whittington yn 1146; bu farw tua 9 Chwefror 1160 a chladdwyd ef yn eglwys Sant Tysilio ym Meifod, mam eglwys Powys; dywed marwnad Cynddelw na feiddiai neb, tra bu Madog fyw, anrheithio ei derfynau teg; roedd ei blant yn cynnwys Llywelyn, Gruffudd Maelor, Owain Fychan ac Owain Brogyntyn, Gwenllian, a briododd â’r Arglwydd Rhys, Marared, mam Llywelyn Fawr, ac Efa; mae Breuddwyd Rhonabwy wedi ei lleoli yn ei deyrnasiad, a Rhonabwy yn un o’i wŷr; mae ei ran yn Lincoln yn rhan o blot nofel Brother Cadfael Ellis Peters, Dead Man’s Ransom.Madog ap Maredudd (died 1160), king of Powys ↗Thomas Jones Pierce, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruMadog ap Maredudd, mab Maredudd ap Bleddyn ap Cynfyn, yr olaf o’i linach i deyrnasu’n frenin ar Bowys gyfan, gan gynnwys am gyfnod arglwyddiaeth Fitzalan yng Nghroesoswallt; dilynodd ei dad yn 1132, a’i brif ofal, yn enwedig yn 1149–57, oedd amddiffyn Powys rhag Owain Gwynedd; dan fygythiad castell Tomen-y-Rhodwydd ym mhen deheuol Dyffryn Clwyd, heriodd ef a Ranulf, iarll Caer, ymdaith Owain, a chollodd ei diroedd yn Iâl am gyfnod; enillodd hwy’n ôl yn 1157 pan ddaeth Harri II, gyda chefnogaeth Madog, i Ogledd Cymru; canwyd ei glodydd gan brif feirdd y dydd, a chedwir y dylanwad a fu ganddo yng nghanolbarth Cymru yn rhamantau rhyddiaith y cyfnod; claddwyd ef ym mam eglwys Powys, eglwys Sant Tysilio ym Meifod; priododd â Susanna, merch Gruffudd ap Cynan; rhannwyd ei diroedd rhwng ei feibion a’i neiaint ac ni unwyd hwy byth wedyn dan un rheolwr.
Yn y blynyddoedd wedi 1149 tasg fawr Madog oedd gwarchod Powys rhag grym cynyddol Gwynedd, yr oedd ei brenin Owain wedi codi castell Tomen-y-Rhodwydd ym mhen deheuol Dyffryn Clwyd. Am gyfnod collodd Madog ei diroedd yn Iâl, ond yn 1157 enillodd hwy’n ôl. Hyd ddiwedd ei deyrnasiad cadwodd Bowys yn gyfan. Yng ngeiriau ei fardd Cynddelw, tra bu Madog fyw ni feiddiai neb anrheithio ei derfynau teg.FfynonellauMadog ap Maredudd (died 1160), king of Powys ↗Thomas Jones Pierce, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruMadog ap Maredudd, mab Maredudd ap Bleddyn ap Cynfyn, yr olaf o’i linach i deyrnasu’n frenin ar Bowys gyfan, gan gynnwys am gyfnod arglwyddiaeth Fitzalan yng Nghroesoswallt; dilynodd ei dad yn 1132, a’i brif ofal, yn enwedig yn 1149–57, oedd amddiffyn Powys rhag Owain Gwynedd; dan fygythiad castell Tomen-y-Rhodwydd ym mhen deheuol Dyffryn Clwyd, heriodd ef a Ranulf, iarll Caer, ymdaith Owain, a chollodd ei diroedd yn Iâl am gyfnod; enillodd hwy’n ôl yn 1157 pan ddaeth Harri II, gyda chefnogaeth Madog, i Ogledd Cymru; canwyd ei glodydd gan brif feirdd y dydd, a chedwir y dylanwad a fu ganddo yng nghanolbarth Cymru yn rhamantau rhyddiaith y cyfnod; claddwyd ef ym mam eglwys Powys, eglwys Sant Tysilio ym Meifod; priododd â Susanna, merch Gruffudd ap Cynan; rhannwyd ei diroedd rhwng ei feibion a’i neiaint ac ni unwyd hwy byth wedyn dan un rheolwr.Madog ap Maredudd ↗Wikipedia (Saesneg)Madog ap Maredudd (bu farw 1160), brenin Powys o 1132 hyd 1160, mab y Brenin Maredudd ap Bleddyn ac ŵyr y Brenin Bleddyn ap Cynfyn; ymladdodd ym mrwydr Lincoln yn 1141 gyda Chadwaladr a byddin fawr o Gymry, o blaid Ranulf, iarll Caer; yn 1149 rhoddodd gwmwd Cyfeiliog i’w neiaint Owain Cyfeiliog a Meurig, a’r un flwyddyn ailgododd gastell Croesoswallt; mae’n debyg iddo ennill Croesoswallt a Whittington yn 1146; bu farw tua 9 Chwefror 1160 a chladdwyd ef yn eglwys Sant Tysilio ym Meifod, mam eglwys Powys; dywed marwnad Cynddelw na feiddiai neb, tra bu Madog fyw, anrheithio ei derfynau teg; roedd ei blant yn cynnwys Llywelyn, Gruffudd Maelor, Owain Fychan ac Owain Brogyntyn, Gwenllian, a briododd â’r Arglwydd Rhys, Marared, mam Llywelyn Fawr, ac Efa; mae Breuddwyd Rhonabwy wedi ei lleoli yn ei deyrnasiad, a Rhonabwy yn un o’i wŷr; mae ei ran yn Lincoln yn rhan o blot nofel Brother Cadfael Ellis Peters, Dead Man’s Ransom.
Roedd llys Madog yn un o gartrefi mawr barddoniaeth Gymraeg. Canodd Gwalchmai ap Meilyr ddwy gerdd iddo, a Chynddelw Brydydd Mawr oedd ei bencerdd, yn canu i Fadog ei hun, i’w feibion, i’w lys a’i osgordd, ac i’w ferch Efa mewn rhieingerdd sy’n edrych ymlaen at ganu serch y canrifoedd wedyn. Mae chwedl Breuddwyd Rhonabwy yn dechrau yn ei lys hefyd: mae Rhonabwy yn un o wŷr Madog, sy’n cysgu ar groen dyniawed melyn ac yn breuddwydio am ddyddiau Arthur.FfynonellauMadog ap Maredudd ↗Wikipedia (Saesneg)Madog ap Maredudd (bu farw 1160), brenin Powys o 1132 hyd 1160, mab y Brenin Maredudd ap Bleddyn ac ŵyr y Brenin Bleddyn ap Cynfyn; ymladdodd ym mrwydr Lincoln yn 1141 gyda Chadwaladr a byddin fawr o Gymry, o blaid Ranulf, iarll Caer; yn 1149 rhoddodd gwmwd Cyfeiliog i’w neiaint Owain Cyfeiliog a Meurig, a’r un flwyddyn ailgododd gastell Croesoswallt; mae’n debyg iddo ennill Croesoswallt a Whittington yn 1146; bu farw tua 9 Chwefror 1160 a chladdwyd ef yn eglwys Sant Tysilio ym Meifod, mam eglwys Powys; dywed marwnad Cynddelw na feiddiai neb, tra bu Madog fyw, anrheithio ei derfynau teg; roedd ei blant yn cynnwys Llywelyn, Gruffudd Maelor, Owain Fychan ac Owain Brogyntyn, Gwenllian, a briododd â’r Arglwydd Rhys, Marared, mam Llywelyn Fawr, ac Efa; mae Breuddwyd Rhonabwy wedi ei lleoli yn ei deyrnasiad, a Rhonabwy yn un o’i wŷr; mae ei ran yn Lincoln yn rhan o blot nofel Brother Cadfael Ellis Peters, Dead Man’s Ransom.Cynddelw Brydydd Mawr (fl. 1155–1200), the leading 12th century Welsh court poet ↗David Myrddin Lloyd, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruCynddelw Brydydd Mawr, a gydnabuwyd gan feirdd y ddwy ganrif nesaf yn feistr blaenaf ar foli tywysogion; canai ar fesurau’r awdl a’r englyn, mae’r gramadegwyr yn galw mesur y clogyrnach yn ‘ddull Cynddelw’, ac ef oedd y cyntaf y gwyddys amdano i ddefnyddio’r englyn unodl union yn helaeth; yn ei waith mae dau draddodiad yn cwrdd, yr awdl foliant dan ddylanwad barddoniaeth Aneirin a Thaliesin ac englynion Powys; mewn ymryson barddol yn gynnar yn ei yrfa atgoffodd Seisyll Bryffwrch ef nad o deulu o feirdd y daeth, ond galwodd ef yn ‘Cynddelw mawr, cawr cynulliadau’, felly mae’n debyg mai am ei faint y galwyd ef yn Fawr; lladdwyd ei fab Dygynnelw mewn brwydr; bu’n bencerdd i Fadog ap Maredudd o Bowys (bu farw 1160), a’i gerddi gorau o’r llys hwnnw yw ‘Moliant Efa’, merch y tywysog, a deunaw englyn yn galaru am Fadog a’i fab Llywelyn, y claddwyd undod Powys gyda hwy; trodd wedyn at Owain Gwynedd, ac mae ei ddawn ar ei huchaf yn y farwnad i Owain, 1170; hyd ddiwedd y ganrif canodd i brif dywysogion Gwynedd, Powys a Deheubarth, y bardd cynharaf y gwyddys iddo gymryd Cymru gyfan yn faes iddo; canodd awdlau i Dduw, mae ei Ganu i Dysilio yn bennaf yn moli Meifod, a chanodd Farwysgafn; soniodd W. J. Gruffydd am ei ‘noethni cyntefig’; ei gerdd olaf y gellir ei dyddio yw cyfres o englynion i Lywelyn ap Iorwerth yn adrodd ei dwf hyd gipio’r Wyddgrug ym mis Ionawr 1199; mae ei waith yn Llyfr Du Caerfyrddin, Peniarth 3, Llawysgrif Hendregadredd a Llyfr Coch Hergest.
Bu farw Madog ym mis Chwefror 1160 a chladdwyd ef yn eglwys Sant Tysilio ym Meifod, mam eglwys Powys. Bu farw ei fab hynaf Llywelyn yn fuan ar ei ôl, a rhannwyd Powys rhwng ei feibion a’i berthnasau ac ni unwyd hi byth wedyn. Yn y gogledd daeth yn Bowys Fadog, a enwyd ar ôl ei ŵyr Madog ap Gruffudd Maelor, ac yn y de yn Bowys Wenwynwyn. Drwy ei ferched llifodd ei waed ymlaen yn y tywysogion mawr: priododd Gwenllian â’r Arglwydd Rhys, a Marared oedd mam Llywelyn Fawr. Yn ein dyddiau ni gwnaeth Ellis Peters ei ymdaith i Lincoln yn rhan o un o ddirgelion y Brawd Cadfael, Dead Man’s Ransom.FfynonellauMadog ap Maredudd ↗Wikipedia (Saesneg)Madog ap Maredudd (bu farw 1160), brenin Powys o 1132 hyd 1160, mab y Brenin Maredudd ap Bleddyn ac ŵyr y Brenin Bleddyn ap Cynfyn; ymladdodd ym mrwydr Lincoln yn 1141 gyda Chadwaladr a byddin fawr o Gymry, o blaid Ranulf, iarll Caer; yn 1149 rhoddodd gwmwd Cyfeiliog i’w neiaint Owain Cyfeiliog a Meurig, a’r un flwyddyn ailgododd gastell Croesoswallt; mae’n debyg iddo ennill Croesoswallt a Whittington yn 1146; bu farw tua 9 Chwefror 1160 a chladdwyd ef yn eglwys Sant Tysilio ym Meifod, mam eglwys Powys; dywed marwnad Cynddelw na feiddiai neb, tra bu Madog fyw, anrheithio ei derfynau teg; roedd ei blant yn cynnwys Llywelyn, Gruffudd Maelor, Owain Fychan ac Owain Brogyntyn, Gwenllian, a briododd â’r Arglwydd Rhys, Marared, mam Llywelyn Fawr, ac Efa; mae Breuddwyd Rhonabwy wedi ei lleoli yn ei deyrnasiad, a Rhonabwy yn un o’i wŷr; mae ei ran yn Lincoln yn rhan o blot nofel Brother Cadfael Ellis Peters, Dead Man’s Ransom.Madog ap Maredudd (died 1160), king of Powys ↗Thomas Jones Pierce, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruMadog ap Maredudd, mab Maredudd ap Bleddyn ap Cynfyn, yr olaf o’i linach i deyrnasu’n frenin ar Bowys gyfan, gan gynnwys am gyfnod arglwyddiaeth Fitzalan yng Nghroesoswallt; dilynodd ei dad yn 1132, a’i brif ofal, yn enwedig yn 1149–57, oedd amddiffyn Powys rhag Owain Gwynedd; dan fygythiad castell Tomen-y-Rhodwydd ym mhen deheuol Dyffryn Clwyd, heriodd ef a Ranulf, iarll Caer, ymdaith Owain, a chollodd ei diroedd yn Iâl am gyfnod; enillodd hwy’n ôl yn 1157 pan ddaeth Harri II, gyda chefnogaeth Madog, i Ogledd Cymru; canwyd ei glodydd gan brif feirdd y dydd, a chedwir y dylanwad a fu ganddo yng nghanolbarth Cymru yn rhamantau rhyddiaith y cyfnod; claddwyd ef ym mam eglwys Powys, eglwys Sant Tysilio ym Meifod; priododd â Susanna, merch Gruffudd ap Cynan; rhannwyd ei diroedd rhwng ei feibion a’i neiaint ac ni unwyd hwy byth wedyn dan un rheolwr.
56 o bobl y Mabinogi, pob un â’i dudalen ei hun: arglwyddi ac arglwyddesau Dyfed, plant Llŷr a phlant Dôn, arwyr y chwedlau eraill, a’r bobl a gadwodd y chwedlau’n fyw.
Y chwedl: Breuddwyd Rhonabwy → Holl chwedlau’r Mabinogion → Erthygl: y llyfrau a gadwodd y chwedlau →
Brenhinoedd a thywysogion Cymru, o Ferfyn Frych a Rhodri Mawr hyd Lywelyn ein Llyw Olaf, pob un â’i dudalen ei hun.
Brenhinoedd a thywysogion pob teyrnas → Erthygl: Hywel Dda a chyfraith Cymru → Cyfreithiau Hywel Dda → Erthygl: yr Arglwydd Rhys → Erthygl: Nest ferch Rhys → Erthygl: y wlad na fynnai ei gorchfygu → Coed teulu →
Pencerdd Gruffudd ap Cynan a’r cyntaf o Feirdd y Tywysogion, y mae eu barddoniaeth fawr yn ymestyn am ddau gan mlynedd hyd gwymp Llywelyn.
Meilyr BrydyddMerch Rhys ap Tewdwr. Pan gipiwyd hi o Genarth Bychan yn 1109, cododd de Cymru yn wenfflam.
Nest ferch RhysMab y Brenin Rhys ap Tewdwr, a fagwyd yn alltud yn Iwerddon ac a ddaeth adref i adennill Deheubarth oddi ar y Normaniaid. Ef oedd gŵr Gwenllian a thad yr Arglwydd Rhys.
Gruffudd ap RhysGŵr o Went y cariodd ei Hanes Brenhinoedd Prydain Arthur, Myrddin a’r Brenin Llŷr i bob llys yn Ewrop.
Sieffre o FynwyYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf